Soms krijg je als stukjesschrijver waardevolle gegevens in de schoot geworpen. Zo had ik het geluk dat Cor Overduin zijn bestanden met box 3 gegevens met mij deelde. Een verzameling die hij in de loop der jaren bij elkaar sprokkelde uit allerlei bronnen. Al dat werk ontving ik in één mooi overzicht. Met een simpele boodschap: doe er wat nuttigs mee!
Box 3 in groepen
Zo’n 27% van alle belastingbetalers kwam in 2023 boven de vrijstelling uit in box 3. Ik tref een splitsing aan van de box 3 belastingplichtigen in drie groepen
Van die 2,55 miljoen box 3 betalers had 40% minder dan een ton belastbaar vermogen. Ruim 57% was tonnair met een box 3 vermogen tussen een ton en een miljoen. De laatste 3% zijn de 68.000 box 3 miljonairs.
Scheef verdeeld in box 3
Het zal je niet verbazen dat het vermogen behoorlijk scheef verdeeld was. De gemiddelde box 3 betaler had in 2023 een vermogen na schulden van €238.000
De groep miljonairs (3%) bezit 27% van het box 3 vermogen met een gemiddelde van €2.455.000.
De groep tot een ton (40%) is goed voor 12% van het totale box 3 vermogen met een gemiddelde van €74.000.
Spaarland
Spaargeld en banksaldi vormen het grootste deel van het box 3 bezit. Het is €271 miljard van de in totaal €704 miljard aan bezittingen. In de onderste groep zijn banksaldi ook het belangrijkste bezit.
Miljonairs hebben gemiddeld veel meer aan banksaldi maar in de mix is het procentueel een stuk minder.
Vastgoed
Na spaargeld is vastgoed de tweede belangrijke categorie. Wat opvalt is dat zowel de tonnairs als de miljonairs behoorlijk veel aan box 3 vastgoed bezitten. Het is in de mix ook beduidend meer dan hun beleggingen in aandelen en obligaties
Aandelen en obligaties
De beursgenoteerde beleggingen in aandelen en obligaties zie je vooral bij de miljonairs. Deze groep van 2,7% bezit in 2023 bijna 48% van het totaal aan beleggingen. Maar ook de miljonairs hadden in de mix nog wat meer in vastgoed belegd.
Systeemdiscussie
De discussie over een nieuwe belastingheffing over box 3 vermogen kun je alleen goed voeren als je weet wat je onderliggend belast. Zoals de kaarten nu liggen gaan we per 2028 (tijdelijk) naar een vermogensaanwasbelasting (VAB). Dat blijkt vooral een miljonairsbelasting.
Voor spaargeld en banktegoeden gaat de VAB geen verschil maken ten opzichte van een vermogenswinstbelasting. De rente wordt gewoon belast. De andere grote categorie in box 3 is vastgoed en daarvoor zal direct een vermogenswinstbelasting gaan gelden.
Wat resteert zijn de aandelen, obligaties en overige vermogenstitels. Met name de aandelenbeleggingen zullen last krijgen van de vermogensaanwasbelasting. Daar moet je het immers hebben van koerswinsten. Die worden straks ook belast als je ze niet realiseert. De werking van de vermogensaanwasbelasting is in de praktijk dus nogal selectief. Het gaat met name om aandelenbeleggingen en die zitten vooral bij de miljonairs. De hoofdregel is zo in feite de uitzondering.
