De eerste kwam van fiscalist Luc van Dijk. Bedachtzaam als altijd concludeerde hij dat we het misschien te veel over de woningnood hebben. En waarom? Die woningnood is een probleem dat de overheid heeft gecreëerd, waarom zouden we ons daar druk over moeten maken? ‘We zijn beleggers’, poneerde hij. ‘Vastgoedbeleggers weliswaar, maar als we concluderen dat het rendement op vastgoed met de dag minder wordt, wordt het dan niet eens tijd om in iets anders te beleggen?’
Verkopen!
Er ontstond een discussie met veel ge-ja-maar van mijn zijde en stoïcijnse ratio van zijn kant. En ja het klopt, we hebben het over woningnood. Want dat is de taal die ze politici en beleidsambtenaren begrijpen. Rendementen zijn vergif, gelijk kernafval. ‘Misschien moeten we concluderen dat niemand het wil horen’, zei Van Dijk. ‘En volgt daaruit dat verkopen van vastgoed het beste advies is dat je lezers, vastgoedbeleggers, op dit moment kunt geven.’ Tegelijkertijd is die ándere ratio meer dan helder: er is woningnood. In elke normale wereld is beleggen in assets waar vraag naar is, dan een verstandige beslissing. Het antwoord hoefde niet eens uitgesproken te worden: de realiteit van Den Haag is een andere dan die van de normale wereld. En ja, ook Van Dijk zat inmiddels in de gedachtegang om wellicht toch een appartementje te verkopen.
‘Dom wijf’
Met Arnoud Vlak deelde ik mijn voornemen om wellicht misschien toch eventueel maar eigenlijk wel vrij zeker, vastgoed bij te kopen. ‘Vergeef me dat ik het zeg, maar ik zeg het toch’, zei de boardroomconsultant, die zich op dat moment in Berlijn bevond. ‘Je bent een dom wijf. Ik zie het ook wel bij sommige andere vastgoedvrouwen. Het is niet rationeel om maar met emotie aan die stenen te blijven hangen.’ De combinatie van ‘dom wijf’ met ‘stenen’ kan ik hebben. Já, ik hang aan die stenen. En já, ik heb verkocht. Dus nee, ik ben niet zomaar een dom wijf. Iets met lange termijn, goed rendement, leuke huurders en prima afspraken. En de overtuiging dat this too shall pass. Dit terwijl we een gesprek hadden over onteigening van vastgoedbeleggers in Berlijn, 700 kilometer verderop. Je hoorde Vlak hoofdschuddend ophangen.
Nog twee decennia crisis
Ook Cor Overduin had een nadenkertje deze week. In onze podcast concludeerde hij zonder enige terughoudendheid dat de wooncrisis nog wel twintig jaar zou aanhouden. In feite zei hij niets nieuws, en ook niets wat ik niet zelf al bedacht had. Maar het daadwerkelijk uit zijn mond horen, een overtuiging die al twee decennia opgeld doet de wereld in slingeren, het maakte me kalm. Twee decennia vanuit de vastgoedbelegger gezien betekent een paar dingen: waardeontwikkeling en vooral tijd om de door politiek gemaakte fouten te herstellen.
Twee decennia woningnood is kassa voor de vastgoedbelegger. De vastgoedbelegger die inmiddels tegen zijn zin in meer dan 100 duizend woningen heeft verkocht. Dezelfde vastgoedbelegger die al jaren geen zin meer heeft in ontwikkeling, verbouwing en transformaties – een enkeling nagelaten. Er had helemaal geen woningnood hoeven zijn, maar nu die er wél is, moet je serieus kijken of je er ook voordeel van kunt hebben (Bedankt, Den Haag!). Tegelijkertijd is twee decennia woningnood een drama voor de woningzoekende; nu zijn het nog de kinderen van vrienden, straks zijn het m’n eigen neefjes – al weten we allemaal dat het niet de kinderen van vermogenden zijn die de komende decennia dakloos zullen moeten blijven thuiswonen.
Dus ja, een rare week. En ja, we – ik – zitten misschien in de emotie. Maar, dom wijf of niet, kan ik niet ontkennen dat die gedreven is door rationaliteit.
De afgelopen week verschenen de volgende artikelen
